Xưa kia, dân gian truyền tụng truyền thuyết về cây hà thủ ô rằng “Có một người phụ nữ hiếm muộn mãi mới đẻ con mà không có sữa cho con bú, da vàng khè, gầy guộc. Người chồng già thương vợ con vào rừng định săn thú, kiếm quả ngon cho vợ thì bỗng thấy một loài cây lạ có thân cành màu đỏ, lá mọc đối xứng, bèn đào gốc lên thấy củ trong màu trắng, bấm lá cây thân cây ứa nhựa ra ào ạt như sữa mẹ. Ông chồng đem cây về hỏi già làng, già bảo:’Có lẽ trời muốn giúp nhà anh. Hãy đem củ ấy lên sắc cho vợ uống’. Người vợ uống xong một bát nước đun từ củ ấy thì sữa chảy ra ướt đẫm áo, da đỏ hây hây, tóc đen mượt. Người chồng cũng uống thấy sức mình trẻ lại như trai 20. Sau, họ chăm uống loại thuốc ấy rồi sinh được thêm năm người con, ai cũng tóc đen, da hồng, cả gia đình ai cũng thọ được 150 tuổi.”

Hà thủ ô trắng là gì?

Hà thủ ô trắng thuộc họ thiên lí, tên khoa học là ‘streptocaulon juventas (lour) merr’.

Cây hà thủ ô trắng còn có các tên khác là cây sữa bò, vú bò, cây bạch hà thủ ô, hà thủ ô nam, mã liên an,…

hà thủ ô trắng

Nhận biết cây hà thủ ô

Hà thủ ô trắng là cây dây leo nhỏ, thân và cành màu đỏ nhạt hoặc đỏ sẫm.

Toàn cây có lớp lông bao phủ, càng về ngọn càng dày. Cây càng lâu năm thì lớp lông càng mỏng, nhẵn.

Lá mọc đối xứng, to bản, đầu nhọn, mặt trên xanh bóng ít lông, mặt dưới màu nhạt hơn lông dày và mịn.

Hoa mọc ở nách lá thành từng cụm hình xim, màu vàng tía hoặc vàng nâu. Quả hình thoi dài nhỏ khi chín màu vàng nâu. Hạt dẹt, lưng hạt phồng có lông xòe ra như cánh quạt giúp cây phát tán hạt dễ dàng. Mùa hoa từ tháng bảy đến tháng chín, mùa quả từ tháng mười đến tháng mười hai.

Toàn thân cây nhiều nhựa, bấm ra màu trắng như sữa.

Củ hà thủ ô trắng thường nhỏ hơn củ hà thủ ô đỏ, bên trong màu trắng, nhiều nhựa.

hà thủ ô trắng

Phân bố

Trên thế giới, hà thủ ô trắng phân bố ở các nước nhiệt đới.

Ở Việt Nam, cây có ở cả ba miền bắc trung nam.

Cây thích ứng được nhiều loại đất, chịu được bóng và khô hạn song cây thích hợp nhất với loại đất đồi núi cứng như vùng Tuyên Quang, Vĩnh Phúc,… và điều kiện ẩm, nhiều ánh sáng.

Các công dụng thần diệu của hà thủ ô trắng

Củ hà thủ ô trắng có vị đắng, tính mát được sử dụng để điều trị nhiều bệnh và nâng cao sức khỏe:

-Bổ gan, bổ thận, thanh nhiệt giải độc

-Giúp kéo dài tuổi thọ, trẻ lâu, sinh lí dồi dào, tóc đen da hồng.

-Trị cảm sốt, sốt rét.

-Trị sưng đau vết thương.

-Chữa chứng ít sữa ở người mẹ.

-Trị đau thấp khớp.

-Trị rắn cắn.

Sử dụng

Bộ phận dùng: củ và dây lá tươi.

Cây có thể thu hái quanh năm nhưng tốt nhất vào mùa thu.

Củ đem về rửa sạch, thái mỏng, phơi khô, bảo quản chống ẩm mốc để dùng dần.

Hà thủ ô trắng có thể đem sắc, ngâm rượu, chế với đậu đen như hà thủ ô đỏ, nấu cháo,…

Thận trọng

-Sử dụng hà thủ ô trắng phải kiêng hành tỏi, rau cải, tiết canh, cá, lươn.

Không dùng với người lạnh tạng, người bệnh hư chứng.

Phân biệt: cây răng cua là cây có độc song rất giống cây hà thủ ô trắng. Quan sát kĩ sẽ thấy cây răng cua nhẵn bóng, không có lông như cây hà thủ ô trắng.

Hỏi ý kiến bác sĩ về đối tượng sử dụng, liều lượng và cách dùng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *